සිරියාව යනු දශකයකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ ගෝලීය බලවතුන්ගේ භූ-දේශපාලනික ක්රීඩාවක ගොදුරක් බවට පත්ව ඇති දේශයකි. මෑතකාලීනව සිරියානු භූමිය තුළ ස්ථාපිත ඉලක්ක වෙත ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය එල්ල කරන ගුවන් ප්රහාර හුදෙක් “ආත්මාරක්ෂාව” හෝ “ත්රස්තවාදය මර්දනය කිරීම” යන ලේබලයට යටත් කළ නොහැක. මෙය මධ්යම පෙරදිග කලාපය තුළ තම ආධිපත්යය තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ඇමරිකාව දියත් කරන තැතිගැන්වීමේ දේශපාලනයේ (Politics of Intimidation) දිගුවකි.
ඇමරිකානු ප්රහාරයන්හි මූලික ඉලක්කය වී ඇත්තේ ඉරාන හිතවාදී සන්නද්ධ කණ්ඩායම් බව ඔවුන් ප්රකාශ කරයි. එහෙත් මෙහි යටි පෙළ කියවීමේදී පැහැදිලි වන්නේ, සිරියාවේ ස්වෛරී රජය දුර්වල කිරීම සහ එම කලාපයේ පවතින රුසියානු හා ඉරාන බලපෑම අවම කිරීම ඇමරිකාවේ සැබෑ අභිප්රාය බවයි. ජාත්යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කරමින්, ස්වෛරී රාජ්යයක අනුමැතියකින් තොරව එම භූමිය තුළ හමුදා රඳවා තබා ගැනීම සහ ප්රහාර එල්ල කිරීම මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ බටහිර අධිරාජ්යවාදයේ නිරුවතයි.
මෙම ගැටලුවේ වඩාත්ම තීරණාත්මක සාධකය වන්නේ සිරියාවේ ස්වභාවික සම්පත් පාලනය කිරීමයි. සිරියාවේ ප්රධාන තෙල් නිධි පවතින ප්රදේශවල ඇමරිකානු හමුදා රඳවා තබා ගැනීම හරහා එම රටේ ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්වීම වැළැක්වීමට ඔවුන් කටයුතු කරයි. මෙය ලෝක ප්රාග්ධනය සහ බලශක්ති මාර්ග පාලනය කිරීමේ ධනවාදී වුවමනාවකි. පීඩිත ජනතාවගේ නිදහස හෝ ප්රජාතන්ත්රවාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිනවා යැයි පවසන ඇමරිකාව, සිරියාවට එරෙහිව පනවා ඇති ආර්ථික සම්බාධක හරහා එරට සාමාන්ය වැසියා කුසගින්නේ හෙළීමට කටයුතු කිරීම උත්ප්රාසාත්මකය.
එසේම, වත්මන් ඊශ්රායල-පලස්තීන ගැටුම හමුවේ සිරියාවට ප්රහාර එල්ල කිරීම හරහා ඇමරිකාව උත්සාහ කරන්නේ කලාපීය ප්රතිරෝධය (Resistance Axis) බිය ගැන්වීමටයි. අධිරාජ්යවාදී බලවේග විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන මෙම යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් අවසානයේ බැටකන්නේ සිරියානු කම්කරු පන්තිය සහ පීඩිත ජනතාවයි.
අවසාන වශයෙන්, සිරියානු අර්බුදය යනු හුදෙක් ආගමික හෝ අභ්යන්තර කල්ලිවාදී ගැටුමක් නොවේ. එය ගෝලීය ධනවාදී බලවතුන් විසින් ස්වභාවික සම්පත් සහ භූ-දේශපාලනික මර්මස්ථාන අත්පත් කර ගැනීම සඳහා දියත් කරන ලද නව යටත්විජිතවාදී ආක්රමණයකි. සැබෑ වාමාංශික ස්ථාවරය විය යුත්තේ සිරියාවේ ස්වෛරීභාවයට ගරු කිරීම, විදේශීය හමුදා එම භූමියෙන් ඉවත් වීම සහ සිරියානු ජනතාවට තම අනාගතය තීරණය කිරීමට ඇති අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමයි. අධිරාජ්යවාදී මැදිහත්වීම් පවතින තාක් කල් සිරියාවට හෝ සමස්ත මධ්යම පෙරදිගට ස්ථාවර සාමයක් උදා නොවනු ඇත.
විශේෂයෙන්ම 2024 සහ 2025 වසර ආරම්භය වන විට ඇමරිකානු ගුවන් ප්රහාරවල දැඩි වර්ධනයක් දක්නට ලැබුණි. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් ඉලක්ක වූයේ නැගෙනහිර සිරියාවේ ඩීර් එස්-සෝර් (Deir ez-Zor) සහ අබු කමල් (Al-Bukamal) වැනි උපායමාර්ගික ප්රදේශයන්ය.
ඇමරිකානු F-15 සහ F-16 ප්රහාරක යානා මඟින් සිරියාවේ ස්ථාපිත කර ඇති පාලම්, සැපයුම් මාර්ග සහ සන්නද්ධ කණ්ඩායම්වල පුහුණු කඳවුරු ඉලක්ක කර ගනිමින් දැවැන්ත බෝම්බ ප්රහාර එල්ල කරන ලදී. මෙහිදී අධිරාජ්යවාදී බලවේග විසින් පාවිච්චි කරන ලද්දේ “නිරවද්ය ප්රහාර” (Precision Strikes) යන සුන්දර වචනය වුවද, ඉන් සිදු වූ යටිතල පහසුකම් විනාශය සිරියානු රජයේ පරිපාලන කටයුතුවලට දැඩි බාධාවක් විය.
මෙම ප්රහාරවලින් ප්රතිරෝධී කණ්ඩායම්වල සාමාජිකයින් පමණක් නොව, අවට පදිංචිව සිටි සිවිල් වැසියන් ද මියගිය අතර විශාල පිරිසක් අවතැන් විය. ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් වාර්තාවලට අනුව, මෙම ප්රහාර බොහෝමයක් එල්ල වූයේ ජනාකීර්ණ ප්රදේශ ආසන්නයේ පිහිටි ආරක්ෂක මධ්යස්ථාන වෙතය.
සිරියානු විදේශ අමාත්යාංශය කිහිප වතාවක්ම පෙන්වා දුන් පරිදි, ඇමරිකාව විසින් අල්-තන්ෆ් (Al-Tanf) ප්රදේශයේ පවත්වාගෙන යන හමුදා කඳවුර හරහා සිරියානු ගුවන් සීමාව නිරන්තරයෙන් ආක්රමණය කරනු ලබයි. මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්රඥප්තිය අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කිරීමකි.
බොහෝ විට ඇමරිකාව සිරියාවට බෝම්බ හෙළීම තීව්ර කළේ ඊශ්රායලයට එරෙහිව කලාපීය ප්රතිරෝධය ශක්තිමත් වන සෑම අවස්ථාවකම වීම විශේෂත්වයකි. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ මෙම ප්රහාර හුදෙක් මිලිටරි මෙහෙයුම් නොව, සියොන්වාදී ඊශ්රායලය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඇමරිකාව විසින් යොදවනු ලබන “ගුවන් ආරක්ෂක වැටක්” බවයි.
මේ මොහොත වන විටත්, ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදී බෝම්බ සිරියාවේ ඩීර් එස්-සෝර් අහස දෙදරවමින් පවතී. ‘ත්රස්තවාදයට එරෙහි සටන’ යනුවෙන් ලෝකය රවටමින්, ඇමරිකාව සිරියාවේ ස්වෛරී ගුවන් සීමාව තමන්ගේ කෙළිබිමක් කරගෙන ඇත. ඊයේ සහ අද එල්ල වූ මෙම ප්රහාරවලින් පෙනී යන්නේ බටහිර බලවතුන් කලාපය තුළ තවදුරටත් යුද ගින්න ඇවිළවීමට මිස සාමය උදා කිරීමට කිසිදු උනන්දුවක් නොදක්වන බවයි. සිරියාවේ තෙල් සම්පත කොල්ලකෑමට ඇති බාධා ඉවත් කිරීම වෙනුවෙන් ඔවුන් එරට සිවිල් යටිතල පහසුකම් පවා බිලි ගනිමින් සිටී.
