‘ආදර රත්නේ’ කෙටිකතා සංග්රහයෙන් නිර්මාණ දිවිය ඇරඹි ලසන්ත ද සිල්වා, ඌව පළාතේ බදුල්ලේ උපන්, ප්රජා පාදක සන්නිවේදනය පිළිබඳ විශේෂඥතා සහිත ජනමාධ්යකරුවෙකි. ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන අවසන් වටයට නිර්දේශිත ‘අගත අනගත’ සහ ඉන්පසු රචිත ‘කඳුළු එක්ක චියර්ස්’ යන නවකතාවලට පසුව ඔහු අතින් ලියවෙන තෙවැනි නවකතාව ‘අකල්හි මාරුත’ යි.
කථා පුවතේ හරය:
‘අකල්හි මාරුත’ යනු ශ්රී ලංකාවේ කඳුකර භූමිය තුළ වසර 200ක පමණ කාලයක් පුරා සිදුවූ අඳුරු ඛේදවාචක ද්විත්වයක් එකම වේදිකාවක එකවර සාකච්ඡාවට බඳුන් කරන කෘතියකි. අධිරාජ්යවාදීන් කෝපි සහ තේ වගා කරනු සඳහා කැළෑ එළිපෙහෙළි කිරීමත් සමඟ සිය උපන් භූමිය, වන අයිතිය සහ ජීවනාලිය අහිමි වූ “හරඹා” සහ “රන්කෙඳී” වැනි ස්වදේශික කඳුකරවාසී ගැමි ජනතාවගේ ඛේදවාචකය එහි එක් පසෙකින් නිරූපණය වේ. අනෙක් පසින්, දකුණු ඉන්දියාවේ සිට රැවටීම්වලට ලක්කොට මන්නාරමේ සිට උඩරට දක්වා පාගමනින් ගෙන ආ “සින්න පොන්නු, කුට්ටි පොඩියන්” වැනි දකුණු ඉන්දීය වතු කම්කරුවන්ගේ කටුක හා මරණීය ඉරණම කතුවරයා එයට සමාන්තරව ඉදිරිපත් කරයි.
විශ්ලේෂණාත්මක සමාලෝචනය:
“මලෛග මක්කල්” (Malaiyaha Makkal) යනු දෙමළ භාෂාවෙන් “කඳුකරයේ ජනතාව” (Upcountry Tamils / Hill Country Tamils) යන්න සංකේතවක් වන්නකි. මෙමඟින් නියෝජනය වන්නේ ශ්රී ලංකාවේ මධ්යම කඳුකරයේ (විශේෂයෙන් නුවරඑළිය, බදුල්ල, මහනුවර, මාතලේ වැනි දිස්ත්රික්කවල) වතු ක්ෂේත්රය ආශ්රිතව ජීවත් වන ඉන්දීය සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනතාවයි.
‘අකල්හි මාරුත’ නවකතාව සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් වූ මුල් විචාර නිරීක්ෂණවල වැඩි අවධානයක් යොමු වී තිබුණේ අවුරුදු 200ක් තිස්සේ අනවරතව සිදු කෙරෙන “මලෛග මක්කල්” (Upcountry Tamils) නොහොත් කඳුකර වතු කම්කරුවන්ගේ අහිමි මානව අයිතිවාසිකම් සහ සූරාකෑම කෙරෙහි පමණි. නමුත් කෘතියේ අන්තර්ගතය ඊට වඩා බෙහෙවින් ගැඹුරු ය. මෙම නවකතාව හුදෙක් ඓතිහාසික කතාන්දරයක් පමණක් නොව, වර්තමාන සමාජ-දේශපාලනික සන්දර්භය අභියෝගයට ලක් කරන ගැඹුරු දාර්ශනික කියවීමක් ද වේ. එහි විශ්ලේෂණාත්මක මානයන් පහත පරිදි හඳුනාගත හැකි ය:
1. දාර්ශනික පදනම සහ ‘රස පොළොව’ සංකේතවත් කිරීම:
කතුවරයා සිය කෘතිය ආරම්භ කරන්නේ දීඝ නිකායේ අගඤ්ඤ සූත්රයෙන් ගත් උපුටනයකිනි. රස පොළොව පරිභෝග කළ සත්වයන් තුළ මානය සහ තණ්හාව ඇතිවීමෙන් පසු එම පෘථිවි රසය අතුරුදහන් වූ ආකාරය එමඟින් පැහැදිලි කරයි. සමස්ත කෘතියේ ම අක්මුල් දිවෙන්නේ මෙම දාර්ශනික යථාර්ථය මත ය. බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යවාදීන්ගේ සහ ප්රාදේශීය ප්රභූන්ගේ ධන කෑදරකම හේතුවෙන් අහිංසක කඳුකරයේ ‘රස පොළොව’ විනාශ වී, එය මානව ශ්රමය සූරාකන ඛේදවාචකයක තෝතැන්නක් වූ අයුරු කතුවරයා මේ කෘතියේ ප්රබල ලෙස ඉස්මතු කරයි.
2. පළමු ඛේදවාචකය: ස්වදේශික කඳුකර ජනතාවගේ භූමි උරුමය අහිමි වීම සහ මර්දනය:
යටත්විජිත සමයට පෙර කඳුකර සිංහල ගැමියා ගත කළේ කැළය, හේන සහ කුඹුර මත පදනම් වූ අතිශය තිරසාර මෙන්ම ස්වයංපෝෂිත ජීවන රටාවකි. ඔවුන්ට ඉඩම් සඳහා “ලිඛිත ඔප්පු” තිබුණේ නැත. බ්රිතාන්යයන් 1840 අංක 12 දරන මුඩුබිම් පනත (Waste Lands Ordinance) හරහා ලිඛිත අයිතියක් නැති සියලුම කැලෑ සහ හේන් බ්රිතාන්ය කිරීටයට පවරා ගත්තේ ය. එම ඉඩම් සුළු මුදලකට සුදු ජාතික වගාකරුවන්ට විකිණීම නිසා පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ ඒවායේ ජීවත් වූ ගැමියන් සිය උපන් බිමෙන් ම එළවා දැමිණි.
කෘතියේ එන හරඹා සහ රන්කෙඳී වැනි චරිත නියෝජනය කරන්නේ මෙලෙස තම උපන් භූමිය තුළම අනාථයන් වූ ස්වදේශිකයන් ය. මෙම අසාධාරණයට සහ අසාධාරණ බදුවලට එරෙහිව 1818 ඌව-වෙල්ලස්ස සහ 1848 මාතලේ කැරලි ඇති වූ අතර, බ්රිතාන්යයන් ඒවා මර්දනය කළේ අතිශය ම්ලේච්ඡ ලෙස ය. ම්ලේච්ඡ සමූලඝාතනවලින් බේරීමට උඩරට සහ ඌව වැසියන් පානම්පත්තුව ඇතුළු නැඟෙනහිර ඝන වනාන්තර වෙත පලා ගොස් නව ජනපද පිහිටුවා ගත් ඓතිහාසික සත්යය ද කතුවරයා මෙම කෘතියෙන් මනාව නිරූපණය කරයි.
3. දෙවැනි ඛේදවාචකය:
මලෛගම් ජනතාවගේ වසර 200ක පීඩිත ඉතිහාසය
කෘතියේ අනික් ප්රධාන අක්ෂය වන්නේ “මලෛග මක්කල්” (කඳුකරයේ ජනතාව) ලෙස හැඳින්වෙන ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත කඳුකර වතු කම්කරුවන්ගේ වසර 200ක ශෝකජනක ජීවන ගමනයි. දකුණු ඉන්දියාවේ රාම්නාද් වැනි දුෂ්කර ප්රදේශවල සිට “සිලෝන්” නමැති සුරපුරයට රැවටී පැමිණි එම අසරණ මිනිසුන්, මන්නාරමේ සිට උඩරට දක්වා කළ අතිශය කටුක පාගමන කතුවරයා සියුම් ලෙස ප්රතිනිර්මාණය කරයි.
ලෙඩ රෝග, කුසගින්න සහ සර්ප දෂ්ටන හමුවේ අතදරුවන් මඟදෙපස මියෙද්දී, තමන්ගේම නෑසියන්ගේ මළසිරුරු මඟහැර ඉදිරියට යන්නට සිදු වූ සින්න පොන්නු සහ කුට්ටි පොඩියන් වැන්නවුන්ගේ කතාන්දරය හරහා නිරූපණය වන්නේ, ශ්රී ලංකාවේ තේ සහ කෝපි වගාවේ සමෘද්ධිය වෙනුවෙන් දිවි දුන් දහස් සංඛ්යාත නාමහීන වතු කම්කරුවන්ගේ රුධිරයෙන් හා කඳුළින් ලියැවුණු අඳුරු මතකයයි.
4. ඉතිහාසය සහ වර්තමානය යා කිරීම:
එන්.ජී.ඕ. (NGO) සහ ප්රභූ ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳ විවේචනය
කෘතියේ පළමු පරිච්ඡේදය ආරම්භ වන්නේ “සමහර කතා ඉතිහාස කතාය. සමහර කතා වර්තමාන කතාය.” යන වාක්යයෙනි. අතීත ඛේදවාචකයන්ට අමතරව, වැරදි කතා සහ වැරදි කාල අන්තර එකිනෙක පුරුද්දා අලුත් කතා හදමින් ඉතිහාසය විකෘති කිරීමට ඇතැමුන් ගන්නා උත්සාහය මෙන් ම මෑතකාලීන ලාංකේය සමාජ-දේශපාලනික වාතාවරණය ද කතුවරයා එහිදී දැඩි ව ප්රශ්න කරයි.
බොරැල්ලේ “ඩියුරෝ” (Duro) තැබෑරුමේ සහ කොළඹ පල්ලියක එකතු වන කොළඹ ප්රභූන් සහ සිවිල් සංවිධාන (NGO) නියෝජිතයන්, “මලෛග මක්කල්” ජනතාවගේ වසර 200ක පීඩාව සහ අනන්යතාව තමන්ගේම මූල්යමය හා දේශපාලනික ප්රතිලාභ උදෙසා වෙළෙඳ භාණ්ඩයක් කරගන්නා ආකාරය කතුවරයා උපහාසාත්මක මෙන්ම නිර්දය අයුරින් විවේචනය කරයි. මලෙයිගම් ජනයාට තවමත් අහිමිව ඇති භූමියේ නිසි අයිතිය, පුරවැසි ගෞරවය සහ සාධාරණ ජීවන තත්ත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු සංවාදයකට පාඨකයා යොමු කිරීමට කතුවරයා එහිදී සමත් වේ.
5. කතුවරයාගේ දෘෂ්ටිය සහ ස්වයං-අනන්යතාව:
මෙය පිටස්තරයකුගේ කියවීමක් නොවේ. කෘතියේ පෙරවදනේ දී ලසන්ත ද සිල්වා තමන් හඳුන්වා දෙන්නේ “මලෛගම් හෙවත් කඳුකර මිනිසකු” ලෙසිනි. එබැවින් කෘතිය පුරා දිවෙන්නේ අව්යාජ වේදනාවකි. ඔහු පවසන්නේ තමන් කඳුකරයේ සරමින් මළ මිනිසුන්ගේ සොහොන් බිම් මත ඇවිද ගොස් ඔවුන්ට වූ පොරොන්දුවක් මෙම කෘතියෙන් ඉටු කරන බවයි. කලාව, කලාව උදෙසා වුව ද, කලාකරුවාට තම සමකාලීන සමාජය මඟහැර යාමට අයිතියක් නැති බවට ඔහු දරන දැඩි ස්ථාවරය මෙම නවකතාව මඟින් මනාව පිළිබිඹු වේ.
ලසන්තගේ පෙර කෘති සමඟ සංසන්දනාත්මක විවරණය:
ලසන්ත ද සිල්වාගේ පෙර නවකතා ද්විත්වය වන ‘අගත අනගත’ සහ ‘කඳුළු එක්ක චියර්ස්’ යනු ඓතිහාසික මෙන් ම,සමාජ-දේශපාලනික සන්දර්භය සහ මානුෂීය අරගල ද වඩාත් සෘජු ආකෘතියකින් නිරූපණය කළ නිර්මාණ වේ.
‘අගත අනගත’ කෘතියේ ලේඛන ශෛලිය උපේක්ෂා සහගත, සන්සුන් මෙන්ම සිහින සහ අභ්යන්තර විඥාන භාවිතයෙන් යුතු වූ අතර, ‘කඳුළු එක්ක චියර්ස්’ කෘතියේ ලේඛන ශෛලිය, චින්තන ප්රවාහය (Stream of Consciousness) සහ අතීතාවර්ජන (Flashbacks) ඔස්සේ ගොඩනැඟුණු එකක් විය.
‘අකල්හි මාරුත’ ඉහත කෘතීන් දෙකට ම වඩා බෙහෙවින් සංකීර්ණ ආකෘතිමය පිම්මක් සනිටුහන් කරයි. එහිදී ඔහු ඉතිහාසය සහ වර්තමානය එකට ගෙත්තම් කරන ද්විත්ව ආඛ්යාන රටාවක් (Dual Narrative Structure) සහ සමාන්තර කතා කලාවක් භාවිත කර ඇත. පෙර කෘතිවල දක්නට ලැබුණු යථාර්ථවාදී භාෂාවට වඩා, මෙහි භාෂාව තුළ කඳුකරයේ පරිසරය, ඓතිහාසික කම්පනය සහ ජන ජීවිතය කැටි වූ කාව්යාත්මක මෙන්ම දාර්ශනික බර ද අන්තර්ගත ය. අගඤ්ඤ සූත්රය වැනි දාර්ශනික මූලාශ්ර උද්ධෘත (Epigraphs) ලෙස භාවිත කිරීමත්, ප්රවාද සහ ඉතිහාසය යළි ප්රශ්න කරන ‘ප්රති-ආඛ්යාන’ (Counter-narrative) ශිල්පීය ක්රමයක් භාවිත කිරීමත් නිසා ‘අකල්හි මාරුත’, ලසන්ත ද සිල්වාගේ ලේඛන පරිණාමයේ ප්රශස්ත ම කූටප්රාප්තිය ලෙස හැඳින්විය හැකි ය.
නිගමනය:
ලසන්ත ද සිල්වාගේ ‘අකල්හි මාරුත’ යනු ඉතිහාසයේ සැඟවුණු සත්යයන් සාහිත්යමය කෝණයකින් මතුකර ගනිමින්, වර්තමාන සමාජයේ කුහක දේශපාලනික නිර්මිතයන් අභියෝගයට ලක් කරන අග්රගණ්ය නිර්මාණයකි. දාර්ශනික පසුබිමක් සහිතව, අතිශය යථාර්ථවාදී භාෂා ශෛලියකින් රචිත මෙම කෘතිය, සිංහල නවකතා වංශකතාවේ කඳුකර ජන ජීවිතය හා බලෙන් සඟවන ලද එහි සමස්ත කටුක යථාර්ථය ඉස්මතු කරනු වස් ලියැවුණු තීරණාත්මක සහ සංවේදී සන්ධිස්ථානයක් දරා ගත් කෘතියක් ලෙස අවිවාදයෙන්ම හැඳින්විය හැකි ය.
– මෙත්ලාල් වීරසූරිය
