ඊශ්රායෙලය සහ ඇමරිකාව විසින් ඉරානයට පහරදී එහි ආධ්යාත්මික නායක අයතුල්ලා කොමෙයිනි මරා දැමීමත් සමඟ අවට රටවල්වල ස්ථාන 27කට සහ ඊශ්රායෙලයේ ටෙල්අවීව් වෙත ඉරාන පහරදීම් ඇරඹිණි. තවදුරටත් ඇමරිකානු ප්රහාර එල්ල වන්නේ නම් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වසා දමන බවට ඉරානය අනතුරු අඟවා තිබේ.
හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය යනු මධ්යපෙරදිග භූගෝලීය හා දේශපාලනික වැදගත්කමක් ඇති ජල පිවිසුමකි. එය Persian Gulf හා Gulf of Oman සම්බන්ධ කරන අතර Iran සහ Oman අතර පිහිටා ඇත. ඉතිහාසය පුරාම මෙය වෙළඳ හා සමුද්ර ගමනාගමන මාර්ගයක් ලෙස විශේෂ ස්ථානයක් ගෙන ඇත.
පුරාණ කාලයේ සිටම ආසියානු හා යුරෝපීය වෙළඳ මාර්ග අතර සම්බන්ධකයක් වූ හෝමුස් සන්ධිය, විශේෂයෙන්ම අරාබි වෙළෙන්දන් හා පර්සියානු රාජ්යයන් අතර ව්යාපාරික සම්බන්ධතා වර්ධනය කිරීමට උපකාරී විය. 16වන ශතවර්ෂයේදී පෘතුග්රීසි බලවේග මෙය අත්පත් කර ගනිමින් සමුද්ර වෙළඳාම පාලනයට උත්සාහ කළහ. පසුව බ්රිතාන්ය බලපෑමත් මෙම ප්රදේශයේ වර්ධනය විය. එම නිසා හෝමුස් සන්ධිය විවිධ බලවතුන්ගේ තරඟකාරී ස්ථානයක් බවට ඉතිහාසයේ සිටම පත්විය.
වර්තමානයේ, ලෝක තෙල් සැපයුමේ විශාල කොටසක් මෙම සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරයි. සවුදි අරාබිය, කුවේට්, ඉරාක් සහ කටාර් වැනි රටවල් තම තෙල් අපනයනය සඳහා මෙම මාර්ගය භාවිතා කරති. එම නිසා ලෝක ආර්ථික ස්ථායීත්වයට හෝමුස් සන්ධිය මූලික භූමිකාවක් ඉටු කරයි.
කෙසේ වෙතත්, දේශපාලනික ගැටුම් හා සම්බන්ධ ආරක්ෂක තත්ත්වයන් හේතුවෙන් මෙය නිතරම ජාත්යන්තර අවධානයට ලක් වේ. ඉරානය හා සතුරු රටවල් අතර උද්ගතවන ආතතීන් හේතුවෙන් මෙම සමුද්ර මාර්ගය වැසීමේ අවදානම පිළිබඳ සාකච්ඡා ද සිදු විය. දැන් එම අවස්ථාව එළඹ තිබේ.
මෙම තත්වය පාලනය කර ගැනීමට ලෝක නායකයන් මැදිහත් නොවන්නේ නම්, පරිධියේ රටවල් – ලංකාවද ඇතුළුව ගණනාවකට බරපතළ ප්රතිවිපාක සිදුවීමට නියමිත ය.
